Натурализација во Швајцарија: целосен преглед

Три патишта до швајцарското државјанство

Странците можат да стекнат швајцарско државјанство на три начини:

• Редовна натурализација: Најчестиот пат за луѓе што многу години живеат во Швајцарија. Општината, кантонот и Конфедерацијата по ред го проверуваат барањето. Оваа страница главно се занимава со тој пат.
• Олеснета натурализација: За брачни партнери на швајцарски државјани, млади од третата генерација имигранти и други посебни случаи. Тука одлучува Конфедерацијата. Повеќе во водичот за олеснета натурализација.
• Повторно стекнување: За лица што го загубиле швајцарското државјанство.

Швајцарското државјанство има три нивоа. Кога ќе се натурализираш, добиваш државјанство на една општина, на кантонот и на Швајцарија. Општината станува твое место на потекло (Heimatort), дури и ако подоцна се преселиш.

Условите накратко

Конфедерацијата ги одредува минималните услови, а кантоните можат да додадат други. Според сојузниот закон, редовната натурализација бара:

• да имаш дозвола за населување C кога го поднесуваш барањето,
• да си живеел во Швајцарија вкупно десет години, од нив три во петте години пред барањето; годините меѓу 8-иот и 18-иот роденден се сметаат двојно, но навистина мораш да живееш тука најмалку шест години,
• да го исполнуваш рокот на престој на својот кантон, од две до пет години зависно од кантонот,
• да си успешно интегриран: ги почитуваш јавната безбедност и ред и вредностите на Сојузниот устав, можеш да комуницираш на некој национален јазик најмалку на ниво B1 усно и A2 писмено и учествуваш во економскиот живот или образованието,
• да си запознаен со животните прилики во Швајцарија, значи да имаш основно знаење за географијата, историјата, политиката и општеството и да учествуваш во општествениот и културниот живот,
• да не претставуваш закана за внатрешната или надворешната безбедност на Швајцарија.

Водичот за условите го објаснува секој детал.

Како тече постапката

Редовната постапка минува низ три нивоа. Кантонот одлучува кој орган го прима барањето. Обично тоа е твојата општина, во некои кантони кантонална служба.

1. Општината и кантонот ги проверуваат твоите документи, интеграцијата и основното знаење. Зависно од кантонот, тоа вклучува тест за државјанство, разговор или и двете.
2. Ако кантонот и општината можат да ветат натурализација, барањето оди до Државниот секретаријат за миграции (SEM). Тој издава сојузна дозвола за натурализација, обично во рок од осум месеци од приемот на комплетното досие.
3. Потоа кантонот одлучува во рок од една година. Со конечната одлука стекнуваш општинско, кантонално и швајцарско државјанство.

Поединечните чекори, типичните документи и што се случува ако се преселиш ги наоѓаш во водичот за постапката.

Тестот за државјанство

Секој кантон го проверува основното знаење на свој начин. Сојузниот закон им дозволува на кантоните да бараат тест, но не го пропишува. Затоа практиката се разликува:

• Писмен тест: на пример во Цирих (50 прашања), Берн (48 прашања), Аргау (45 прашања) и кантонот Во (48 прашања).
• Разговор: на пример во кантоните Базел-Штат, Фрибур, Нидвалден или Нешател, каде на разговорот се поставуваат 16 прашања.
• Курс со тест: во кантоните Золотурн и Тичино.
• Зависно од општината: на пример во кантоните Луцерн, Швиц, Санкт Гален, Граубинден, Тургау и Вале.

Што важи во твојот кантон наоѓаш на соодветната страница на кантонот, со прашања за вежбање и пробен тест.

Колку чини натурализацијата

Таксите смеат да ги покриваат најмногу трошоците. Конфедерацијата наплаќа 100 франци за возрасно лице, 150 франци за брачни парови со заедничко барање и 50 франци за малолетници. Покрај тоа доаѓаат кантоналните и општинските такси, кои многу се разликуваат. Според извештајот на Сојузниот совет од 2025, кантоналните такси за самец изнесуваат околу 300 до 500 франци во кантони како Цирих, Луцерн, Швиц и Во, околу 1500 франци во кантоните Базел-Ланд и Нешател, а 2000 франци во кантонот Санкт Гален. Водичот за трошоците дава преглед.

По натурализацијата

Како швајцарски државјанин можеш да гласаш и да избираш на сите нивоа, да потпишуваш иницијативи и референдуми и сам да се кандидираш за функции. Можеш да добиеш швајцарски пасош и лична карта.

Државјанството носи и обврски. Мажите имаат воена обврска. Кој не служи војска ни цивилна служба, плаќа такса за ослободување од воената обврска. Лицата со двојно државјанство воената обврска обично ја исполнуваат во земјата во која живеат во времето на регрутирањето.

Швајцарија од 1 јануари 1992 дозволува двојно државјанство без ограничувања. Дали земјата на потекло ти дозволува да го задржиш сегашното државјанство, зависи од нејзиниот закон. Северна Македонија во принцип дозволува двојно државјанство, но секогаш провери го својот случај во амбасадата или конзулатот.

Како најдобро да се подготвиш

Прво дознај како твојот кантон го проверува знаењето и кој рок на престој важи. Потоа испланирај го доказот за јазик ако ти треба, бидејќи термините за јазичните тестови често се пополнети со недели однапред. За самиот тест помагаат план за учење и редовно вежбање; повеќе во водичот план за учење за тестот.