Прашањата за општеството се однесуваат на секојдневието: социјално осигурување, работа, образование, здравје и правила на соживот.
Пензиското осигурување почива на три столба: AHV/IV како прв столб, професионалното осигурување како втор и доброволниот столб 3a како трет. Придонесите за AHV ги делат на половина вработените и работодавците, а од декември 2026 за прв пат се исплаќа 13-та AHV-пензија. По доаѓањето мораш во рок од три месеци да се осигураш кај здравствено осигурување (Krankenkasse).
Често се прашува и за образовниот систем: околу две третини од младите по задолжителното училиште избираат стручно образование (Lehre), а ETH Цирих и EPFL ги води директно Конфедерацијата. Тука се и практични работи како броевите за итни случаи (118 пожарникари, 112 во цела Европа), пријавата во општината по селење и ДДВ од 8,1 процент.
Пензиски систем со 3 столба
Здравствено осигурување во рок од 3 месеци
Стручно образование: околу две третини од младите
Пожарникари: 118
24 од 60 прашања на оваа тема во нашиот каталог · Допри одговор за да видиш дали е точен. Под «Прикажи одговор» ги наоѓаш решението со објаснување, изворот и прашањето на јазиците на тестот.
1
Кое осигурување го сочинува 1-виот столб на старосното обезбедување?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – AHV/IV (старосно, семејно и инвалидско осигурување)
Швајцарското старосно обезбедување почива на три столба. 1-виот столб е државното старосно и семејно осигурување (AHV) заедно со инвалидското осигурување (IV); тоа треба да ги покрие основните животни потреби. Речиси секој што живее или работи во Швајцарија е задолжително осигуран во AHV.
DE Welche Versicherung bildet die 1. Säule der Altersvorsorge?
FR Quelle assurance constitue le 1er pilier de la prévoyance vieillesse ?
IT Quale assicurazione costituisce il 1° pilastro della previdenza per la vecchiaia?
2
Што е столбот 3а?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Доброволно приватно пензиско обезбедување со даночни олеснувања
3-тиот столб е доброволното приватно обезбедување. Во врзаното обезбедување (столб 3а) вработените можат секоја година да уплатат до максимален износ и да го одбијат од оданочивиот приход. Парите по правило можат да се подигнат само кратко пред пензионирање или за определени цели, како купување дом.
Што одлучија народот и кантоните во март 2024 година, што ќе биде исплатено за прв пат во декември 2026 година?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – 13-та исплата на старосната пензија од AHV
На 3 март 2024 година народот и кантоните ја одобрија иницијативата за 13-та пензија од AHV. 13-тата старосна пензија се исплаќа секој декември од 2026 година и одговара на една дванаесеттина од годишните старосни пензии. Инвалидските и семејните пензии не се опфатени.
DE Was haben Volk und Stände im März 2024 beschlossen, das im Dezember 2026 erstmals ausbezahlt wird?
FR Qu'ont décidé le peuple et les cantons en mars 2024, qui sera versé pour la première fois en décembre 2026 ?
IT Che cosa hanno deciso popolo e Cantoni nel marzo 2024, versato per la prima volta nel dicembre 2026?
4
Кој ги плаќа придонесите за AHV/IV/EO на вработените?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Вработените и работодавачите, секој половина
Кај вработените, придонесите за AHV, IV и системот за надомест на приходот (EO) подеднакво се делат меѓу вработениот и работодавачот. Работодавачот делот на вработениот директно го одбива од платата и сè ѝ го префрла на компензациската каса. Самовработените своите придонеси ги плаќаат целосно сами.
DE Wer bezahlt die AHV/IV/EO-Beiträge von Angestellten?
FR Qui paie les cotisations AVS/AI/APG des salariés ?
IT Chi paga i contributi AVS/AI/IPG dei dipendenti?
5
Каде се пријавувате кога сте невработени за да добиете помош при барањето работа и надоместок за невработеност?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Во Регионалниот центар за вработување (RAV)
Секој што ќе остане без работа мора да се пријави што е можно порано – најдоцна на првиот ден за кој се бараат давања – во RAV или во надлежната служба во општината на живеење. Осигурувањето во случај на невработеност (ALV) е задолжително за вработените и се финансира од придонеси од платата. Оние што примаат дневни надоместоци мораат активно да бараат нова работа.
DE Wo meldet man sich bei Arbeitslosigkeit, um Unterstützung bei der Stellensuche und Arbeitslosenentschädigung zu erhalten?
FR Où faut-il s'annoncer en cas de chômage pour obtenir de l'aide dans la recherche d'emploi et des indemnités de chômage ?
IT Dove ci si annuncia in caso di disoccupazione per ricevere sostegno nella ricerca d'impiego e indennità di disoccupazione?
6
Во кој рок мора да склучите здравствено осигурување по доселувањето во Швајцарија?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – 3 месеци
Секој што се доселува во Швајцарија мора да се пријави кај здравствен осигурител за основно осигурување во рок од три месеци. Осигурувањето потоа важи ретроактивно од датумот на доаѓањето. Кој не се осигура навреме, кантонот го доделува на осигурител и можеби ќе мора да плаќа доплаток на премијата.
DE Innerhalb welcher Frist muss man sich nach dem Zuzug in die Schweiz bei einer Krankenkasse versichern?
FR Dans quel délai faut-il s'assurer auprès d'une caisse-maladie après son arrivée en Suisse ?
IT Entro quale termine bisogna assicurarsi presso una cassa malati dopo l'arrivo in Svizzera?
7
Што е партиципацијата (Selbstbehalt) во здравственото осигурување?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – По достигнувањето на франшизата сами плаќате 10% од трошоците, до годишен максимум
Покрај франшизата, осигурениците плаќаат партиципација од 10% од трошоците над неа. За возрасните партиципацијата е ограничена на 700 франци годишно, а за децата на 350 франци. Премијата, франшизата и партиципацијата се значи три различни компоненти на трошоците.
DE Was ist der Selbstbehalt in der Krankenversicherung?
FR Qu'est-ce que la quote-part dans l'assurance-maladie ?
IT Che cos'è l'aliquota percentuale nell'assicurazione malattie?
8
Кој е задолжително осигурен од несреќи во Швајцарија (осигурување од несреќи според UVG)?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Сите вработени, преку нивниот работодавач
Сите вработени што работат во Швајцарија се задолжително осигурени од нивниот работодавач од несреќи на работа и професионални болести. Кој работи најмалку осум часа неделно кај ист работодавач, осигурен е и од несреќи надвор од работата (на пр. при спорт). Лицата без платена работа, како децата, се осигурени од несреќи преку здравственото осигурување.
DE Wer ist in der Schweiz obligatorisch gegen Unfälle versichert (Unfallversicherung UVG)?
FR Qui est obligatoirement assuré contre les accidents en Suisse (assurance-accidents LAA) ?
IT Chi è assicurato obbligatoriamente contro gli infortuni in Svizzera (assicurazione infortuni LAINF)?
9
Колку изнесува минималниот месечен детски додаток според сојузното право (заклучно со 2026)?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – 215 франци
Законот за семејни додатоци бара детски додаток од најмалку 215 франци по дете месечно (од 2025 година) и, за младите во образование од 16 години нагоре, додаток за образование од најмалку 268 франци. Кантоните можат да определат повисоки износи. Додатоците обично се исплаќаат преку работодавачот.
DE Wie hoch ist die monatliche Kinderzulage gemäss Bundesrecht mindestens (Stand 2026)?
FR Quel est le montant minimal de l'allocation pour enfant mensuelle selon le droit fédéral (état 2026) ?
IT A quanto ammonta come minimo l'assegno mensile per i figli secondo il diritto federale (stato 2026)?
10
Дали во Швајцарија постои национална законска минимална плата?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Не, но некои кантони како Нојшател, Јура, Женева, Тичино и Базел-Штат имаат кантонска минимална плата
Швајцарија нема национална минимална плата; народна иницијатива за неа беше јасно одбиена во 2014 година. Сепак, некои кантони воведоа кантонски минимални плати. Во многу дејности колективните договори меѓу работодавачите и синдикатите исто така определуваат минимални плати.
DE Gibt es in der Schweiz einen nationalen gesetzlichen Mindestlohn?
FR Existe-t-il un salaire minimum légal national en Suisse ?
IT Esiste in Svizzera un salario minimo legale nazionale?
11
Приближно кој дел од младите избираат стручно образование по задолжителното училиште?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Околу две третини
Околу две третини од младите во Швајцарија по задолжителното училиште се определуваат за стручно образование. Можат да избираат меѓу околу 250 занимања. Стручното образование се смета за една од причините за ниската невработеност кај младите во Швајцарија.
DE Welcher Anteil der Jugendlichen wählt nach der obligatorischen Schule ungefähr eine berufliche Grundbildung (Lehre)?
FR Quelle proportion des jeunes choisit environ une formation professionnelle initiale (apprentissage) après l'école obligatoire ?
IT Quale quota di giovani sceglie circa una formazione professionale di base (apprendistato) dopo la scuola dell'obbligo?
12
Кои два универзитета ги води директно Конфедерацијата?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – ETH Цирих и EPFL Лозана
Двете сојузни технички високи школи – ETH Цирих и EPFL во Лозана – ги води Конфедерацијата. Другите универзитети се кантонски. И двата редовно се рангираат меѓу најдобрите универзитети во светот.
DE Welche beiden Hochschulen werden direkt vom Bund getragen?
FR Quelles sont les deux hautes écoles directement gérées par la Confédération ?
IT Quali due scuole universitarie sono gestite direttamente dalla Confederazione?
13
Во кои градови се седиштата на Швајцарската народна банка?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Берн и Цирих
Швајцарската народна банка има правни седишта во Берн и Цирих. Таа е акционерско друштво уредено со посебен закон, чии акционери се главно кантоните и кантонските банки. Кога е можно, дел од својата добивка им го распределува на Конфедерацијата и кантоните.
DE In welchen Städten hat die Schweizerische Nationalbank ihren Sitz?
FR Dans quelles villes la Banque nationale suisse a-t-elle son siège ?
IT In quali città ha sede la Banca nazionale svizzera?
14
Која индустрија има најголем удел во швајцарскиот извоз на стоки?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Хемиската и фармацевтската индустрија
Хемиската и фармацевтската индустрија, со околу половина од извозот на стоки, е најважниот извозен сектор на Швајцарија; големи компании се со седиште, на пример, во Базел. Други важни извозни производи се машините, електрониката, прецизните инструменти и часовниците. Сирењето и чоколадото се познати, но сочинуваат само мал дел од извозот.
DE Welche Branche hat den grössten Anteil an den Schweizer Warenexporten?
FR Quelle branche représente la plus grande part des exportations suisses de marchandises ?
IT Quale settore rappresenta la quota maggiore delle esportazioni svizzere di merci?
15
Во кој економски сектор работат повеќето луѓе во Швајцарија?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Услужниот сектор
Околу три четвртини од вработените во Швајцарија работат во услужниот сектор, на пример во трговијата на мало, здравството, финансиите, образованието или туризмот. Околу една петтина работат во индустријата и занаетчиството. Само неколку проценти уште работат во земјоделството.
DE In welchem Wirtschaftssektor arbeiten die meisten Erwerbstätigen in der Schweiz?
FR Dans quel secteur économique travaillent la plupart des actifs en Suisse ?
IT In quale settore economico lavora la maggior parte delle persone occupate in Svizzera?
16
Колку изнесува стандардната стапка на ДДВ во Швајцарија (заклучно со 2026)?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – 8,1%
Од 1 јануари 2024 година стандардната стапка на ДДВ е 8,1%. Намалена стапка од 2,6% важи за производи за секојдневна употреба како храна, книги и лекови, а посебна стапка од 3,8% за услугите за сместување. ДДВ е најважниот извор на приходи на Конфедерацијата.
DE Wie hoch ist der Normalsatz der Mehrwertsteuer in der Schweiz (Stand 2026)?
FR Quel est le taux normal de la TVA en Suisse (état 2026) ?
IT Qual è l'aliquota normale dell'IVA in Svizzera (stato 2026)?
17
Што мора да направите по преселувањето во друга општина?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Да се пријавите во службата за жители на новата општина во пропишаниот рок (обично 14 дена)
Секој што се преселува мора да се одјави во старата општина и да се пријави во новата општина во рокот што го определува кантонот – обично 14 дена. Во многу кантони тоа може да се направи онлајн преку eMovingCH. Странците мора да ја покажат својата дозвола за престој; за преселување во друг кантон може да биде потребно одобрение.
DE Was muss man nach einem Umzug in eine andere Gemeinde tun?
FR Que faut-il faire après un déménagement dans une autre commune ?
IT Che cosa bisogna fare dopo un trasloco in un altro Comune?
18
Кој е бројот за итни случаи за противпожарната бригада?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – 118
Во случај на пожар или природна непогода, бирајте 118. Противпожарната бригада помага и при несреќи во кои има заглавени луѓе, поплави или хемиски несреќи. 143 е бројот на Die Dargebotene Hand (линија за помош), а 145 е Tox Info Suisse за труења.
Точен одговор: D – Тоа е европскиот број за итни случаи и функционира и во Швајцарија
112 е европскиот број за итни случаи и функционира и во Швајцарија; повиците обично се пренасочуваат до полицијата. Особено е корисен за луѓето што не ги знаат швајцарските броеви. Оние што го знаат точниот број (117, 118, 144), сепак, подиректно стигнуваат до соодветната служба.
FR Quelle affirmation concernant le numéro d'urgence 112 est correcte ?
IT Quale affermazione sul numero d'emergenza 112 è corretta?
20
Како се отстранува отпадното стакло во повеќето општини?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Подредено по боја (проѕирно, кафено, зелено) на собирни места
Стаклените шишиња и тегли се носат на собирни места, се подредуваат по боја и се рециклираат. Одделно се собираат и PET-шишињата, алуминиумот, хартијата и картонот. Од обѕир кон соседите, многу собирни места смеат да се користат само во одредено време – не ноќе и не во недела.
DE Wie wird Altglas in den meisten Gemeinden entsorgt?
FR Comment le verre usagé est-il éliminé dans la plupart des communes ?
IT Come si smaltisce il vetro usato nella maggior parte dei Comuni?
21
Што е картата за половина цена (Halbtax)?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Карта со која повеќето билети за јавен превоз се купуваат за половина цена
Со картата за половина цена плаќате само половина цена за повеќето билети за возови, автобуси, трамваи и многу бродови и планински железници. Честите патници можат да купат Генерален абонман (GA), кој овозможува неограничено патување речиси на целата мрежа. Јавниот превоз во Швајцарија е многу добро развиен со чести линии.
Во кој рок мора странска возачка дозвола да се замени со швајцарска по засновањето живеалиште во Швајцарија?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – 12 месеци
Кој заснова живеалиште во Швајцарија, може да продолжи да вози со странска дозвола дванаесет месеци. Во тој рок мора да ја замени за швајцарска дозвола во кантонската служба за патен сообраќај. Во зависност од земјата на потекло, може да биде потребно контролно возење.
DE Innert welcher Frist muss ein ausländischer Führerausweis nach der Wohnsitznahme in der Schweiz in einen Schweizer Ausweis umgetauscht werden?
FR Dans quel délai un permis de conduire étranger doit-il être échangé contre un permis suisse après la prise de domicile en Suisse ?
IT Entro quale termine una licenza di condurre straniera deve essere convertita in una licenza svizzera dopo aver preso domicilio in Svizzera?
23
Која група беше најголема по верска припадност меѓу населението од 15 години нагоре на крајот на 2024 година?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Без верска припадност
Според Сојузниот завод за статистика, на крајот на 2024 година 36,8% од населението од 15 години нагоре немаше верска припадност, 30,0% беа римокатолици, а 18,5% протестанти (реформирани). Муслиманските заедници сочинуваат околу 6%. Уделот на луѓето без припадност нагло порасна во последните децении.
DE Welche Gruppe war Ende 2024 die grösste bei der Religionszugehörigkeit der Bevölkerung ab 15 Jahren?
FR Quel groupe était le plus important fin 2024 en matière d'appartenance religieuse de la population de 15 ans et plus ?
IT Quale gruppo era il più numeroso alla fine del 2024 per appartenenza religiosa della popolazione dai 15 anni?
24
Приближно колку луѓе живееја во Швајцарија на крајот на 2025 година?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Околу 9,1 милиони
На крајот на 2025 година постојаното население на Швајцарија изнесуваше околу 9,13 милиони. Населението расте главно преку доселување. На 14 јуни 2026 година гласачите ја одбија иницијативата „Не на Швајцарија од 10 милиони“.
DE Wie viele Menschen lebten Ende 2025 ungefähr in der Schweiz?
FR Combien de personnes vivaient environ en Suisse fin 2025 ?
IT Quante persone vivevano circa in Svizzera alla fine del 2025?
Би сакале со Google Analytics да разбереме како се користи оваа страница. За тоа се поставуваат колачиња, но само со твоја согласност. Согласноста можеш да ја повлечеш во секое време. Заштита на податоци