Како да се подготвиш за тестот за државјанство

Чекор 1: Дознај како твојот кантон проверува

Пред да почнеш да учиш, треба да знаеш што те чека. Писмен тест, разговор или курс? Колку прашања, колку време, кој праг за положување? Постои ли јавен каталог со прашања? Тие информации ги наоѓаш на страницата на својот кантон. Ако кантонот бара тест, сојузниот закон го обврзува да ти овозможи подготовка со соодветни средства или курсеви.

Чекор 2: Набави го вистинскиот материјал

• Официјалниот материјал на твојот кантон: каталог со прашања, брошура или програма за учење. Цирих, Аргау, Во, Нешател, Женева и Вале објавуваат прашања, некои и со одговори.
• За Швајцарија: «Der Bund kurz erklärt» на Сојузната канцеларија, брошурата «ECHO – Informationen zur Schweiz» и учебникот «Die Schweiz verstehen».
• За твојата општина: веб-страницата на општината, нејзиниот гласник и локалните весници.

Чекор 3: План за учење за шест недели

Недела 1: Преглед. Прочитај ги основите за федерализмот, поделбата на власта и директната демократија. Реши еднаш пробен тест за Швајцарија без претходно учење. Така гледаш каде си.

Недела 2: Политика и држава. Сојузниот совет, парламентот, судовите, иницијативата и референдумот. Тие теми сочинуваат голем дел од речиси секој тест. Вежбај со прашањата за политиката и државата и за правата и обврските.

Недела 3: Историја и географија. Клучни датуми, кантони и главни градови, реки, езера и планини. Поврзи ги датумите со приказни и подобро ќе ги паметиш.

Недела 4: Општество и симболи. Социјално осигурување, образование, празници, обичаи и познати личности.

Недела 5: Кантон и општина. Помини ги прашањата за својот кантон и дознај кој ја води твојата општина и што се случува таму. Токму тој дел често се потценува.

Недела 6: Услови на тестот. Реши неколку пробни тестови во форматот на својот кантон, со мерење време. Врати се на прашањата на кои си згрешил.

Техники за учење што функционираат

• Повторување во интервали: Повтори ги тешките прашања по еден ден, по три дена и по една недела. Така знаењето преминува во долгорочната меморија. Нашата апликација го прави тоа автоматски.
• Објаснувај наместо да учиш напамет: Објасни му некому зошто Сојузниот совет го избира парламентот, а кантоналната влада народот. Ако можеш да објасниш, си разбрал.
• Кратко и секој ден: 20 минути секој ден носат повеќе од три часа во недела.
• Следи ги вестите: гласањата, изборите и локалните теми се појавуваат на тестовите и разговорите.

На денот на тестот

Дојди навреме и понеси важечка лична исправа. Прочитај го секое прашање двапати и внимавај на зборови како «не», «секогаш» или «само». Прво одговори на она во што си сигурен, а потоа врати се на останатото. На крајот провери дали си одговорил на сите прашања.

А ако не успее?

Во повеќето кантони тестот можеш да го повториш: во кантоните Берн и Аргау колку што сакаш, во кантонот Тичино по шест месеци, во кантонот Во до три пати писмено. Падот на тестот, значи, не е крај. Внимателно погледни ги резултатите и научи ги темите што недостигале.

Учи на македонски, полагај на јазикот на кантонот

Тестот се полага на германски, француски или италијански. Многу помага содржината прво да ја разбереш на македонски. Потоа научи ги клучните поими на јазикот на тестот: кај секое прашање на оваа страница, под «Прикажи одговор», го наоѓаш прашањето и на јазиците на тестот.