Прашањата за политиката и државата се срцето на секој тест за државјанство: федерализам, поделба на власта и директна демократија.
Швајцарија се состои од 26 кантони и е сојузна држава со три нивоа: Конфедерација, кантони и општини. На сојузно ниво законодавната власт ја има Сојузното собрание со Националниот совет (200 места) и Советот на кантоните (46 места), извршната Сојузниот совет со седум членови, а судската Сојузниот суд во Лозана. Закон е донесен кога двата дома ќе го усвојат во иста верзија.
Особено важна е директната демократија: со народна иницијатива 100.000 гласачи бараат измена на Сојузниот устав, а со референдум 50.000 гласачи или осум кантони бараат гласање за закон. За измени на уставот е потребно мнозинство на народот и на кантоните. На сојузно ниво гласаат Швајцарци од 18 години.
26 кантони, 3 нивоа на државата
Сојузен совет: 7 членови, 7 департмани
Иницијатива: 100.000 потписи
Референдум: 50.000 потписи или 8 кантони
24 од 76 прашања на оваа тема во нашиот каталог · Допри одговор за да видиш дали е точен. Под «Прикажи одговор» ги наоѓаш решението со објаснување, изворот и прашањето на јазиците на тестот.
1
Од колку кантони се состои Швајцарија?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – 26
Швајцарија се состои од 26 кантони. Шест од нив (Обвалден, Нидвалден, Базел-Штат, Базел-Ланд, Апенцел Аусерроден и Апенцел Инерроден) порано се нарекуваа полукантони и имаат само едно место во Советот на кантоните. Секој кантон има свој устав, парламент, влада и судови.
FR De combien de cantons la Suisse est-elle composée ?
IT Da quanti Cantoni è composta la Svizzera?
2
Која година народот и кантоните го одобрија целосно ревидираниот Сојузен устав што е во сила денес?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – 1999
Сегашниот Сојузен устав беше одобрен од народот и кантоните на 18 април 1999 година и стапи во сила на 1 јануари 2000 година. Го замени Уставот од 1874 година, кој го беше заменил првиот Устав од 1848 година. Уставот е највисокиот закон на Швајцарија.
DE In welchem Jahr nahmen Volk und Stände die heute geltende, total revidierte Bundesverfassung an?
FR En quelle année le peuple et les cantons ont-ils accepté la Constitution fédérale totalement révisée actuellement en vigueur ?
IT In quale anno popolo e Cantoni hanno approvato la Costituzione federale totalmente riveduta oggi in vigore?
3
Кој орган е законодавна власт на сојузно ниво?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Сојузното собрание
Во Швајцарија државните власти се поделени: Сојузното собрание (парламентот) ги донесува законите, Сојузниот совет ги спроведува (извршна власт), а Сојузниот врховен суд суди (судска власт). Поделбата на власта спречува некој орган да стане премоќен. Никој не смее истовремено да припаѓа на повеќе од еден од овие органи.
DE Welche Behörde ist auf Bundesebene die Legislative (gesetzgebende Gewalt)?
FR Quelle autorité est le pouvoir législatif au niveau fédéral ?
IT Quale autorità rappresenta a livello federale il potere legislativo?
4
Каде е главното седиште на Сојузниот врховен суд?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Лозана
Сојузниот врховен суд е со седиште во Лозана. Два оддела за социјално право работат во Луцерн. Сојузните судови намерно не се лоцирани во сојузниот град Берн, каде што се владата и парламентот.
FR Où se trouve le siège principal du Tribunal fédéral ?
IT Dove ha la sua sede principale il Tribunale federale?
5
Кои два дома го сочинуваат швајцарскиот парламент?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Национален совет и Совет на кантоните
Сојузното собрание се состои од Националниот совет (го претставува народот, 200 места) и Советот на кантоните (ги претставува кантоните, 46 места). Двата дома имаат еднакви овластувања. Затоа се зборува за совршен дводомен систем.
DE Aus welchen zwei Kammern besteht das Schweizer Parlament?
FR De quelles deux chambres le Parlement suisse est-il composé ?
IT Da quali due Camere è composto il Parlamento svizzero?
6
Што е Обединетото сојузно собрание?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Националниот совет и Советот на кантоните на заедничка седница (246 членови)
За одредени задачи Националниот совет и Советот на кантоните заседаваат заедно како Обединето сојузно собрание со 246 членови. Меѓу другото, ги избира членовите на Сојузниот совет, претседателот на Конфедерацијата, сојузниот канцелар и сојузните судии. Одлучува и за помилувања и за судири на надлежности.
FR Qu'est-ce que l'Assemblée fédérale (Chambres réunies) ?
IT Che cos'è l'Assemblea federale plenaria?
7
Кој кантон има најмногу места во Националниот совет?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Цирих
Цирих е најнаселениот кантон и од изборите во 2023 година има 36 од 200-те места во Националниот совет. Го следат Берн (24) и Во (19). Распределбата на местата се пресметува повторно врз основа на статистиката за населението.
DE Welcher Kanton hat am meisten Sitze im Nationalrat?
FR Quel canton a le plus de sièges au Conseil national ?
IT Quale Cantone ha più seggi al Consiglio nazionale?
8
Кој ги избира членовите на Советот на кантоните?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Гласачите од соодветниот кантон
Членовите на Советот на кантоните ги избира народот на секој кантон. Секој кантон сам ја определува изборната постапка: повеќето користат мнозински систем, додека Нојшател и Јура користат пропорционален систем. Во Апенцел Инерроден изборот се одржува на Ландсгемајнде (собир на отворено).
Точен одговор: B – Кога Националниот совет и Советот на кантоните ќе го усвојат во ист текст
Еден закон е усвоен само ако двата дома го одобрат истиот текст. Ако има разлики, предлогот оди напред-назад меѓу домовите (постапка за отстранување на разликите); по потреба одлучува усогласувачка конференција. Потоа против законот може да се побара факултативен референдум.
DE Wann ist ein Bundesgesetz vom Parlament verabschiedet?
FR Quand une loi fédérale est-elle adoptée par le Parlement ?
IT Quando una legge federale è approvata dal Parlamento?
10
Која е улогата на претседателот на Конфедерацијата?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Претседава со седниците на Сојузниот совет како „прв меѓу еднаквите“
Претседателот на Конфедерацијата претседава со седниците на Сојузниот совет и презема посебни претставнички должности во земјата и во странство. Сепак, нема дополнителни овластувања и и понатаму раководи со својот департман. Шеф на државата е Сојузниот совет како колективно тело.
DE Welche Rolle hat die Bundespräsidentin oder der Bundespräsident?
FR Quel est le rôle du président ou de la présidente de la Confédération ?
IT Quale ruolo ha il presidente o la presidente della Confederazione?
11
Колку департмани има сојузната администрација?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – 7
Сојузната администрација е поделена на седум департмани, од кои секој го води член на Сојузниот совет: EDA, EDI, EJPD, VBS, EFD, WBF и UVEK. Покрај нив, постои Сојузната канцеларија како штабна служба. Сојузниот совет сам одлучува за распределбата на департманите.
DE Wie viele Departemente hat die Bundesverwaltung?
FR Combien de départements compte l'administration fédérale ?
IT Quanti dipartimenti ha l'Amministrazione federale?
12
На кој департман му припаѓа Државниот секретаријат за миграција (SEM), кој е надлежен и за натурализацијата?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – EJPD
SEM му припаѓа на Сојузниот департман за правда и полиција (EJPD). Надлежен е за престојот, азилот и, на сојузно ниво, за сојузната дозвола за натурализација. Дел од EJPD се и Сојузната канцеларија за правда и Сојузната канцеларија за полиција (fedpol).
DE Zu welchem Departement gehört das Staatssekretariat für Migration (SEM), das auch für Einbürgerungen zuständig ist?
FR À quel département appartient le Secrétariat d'État aux migrations (SEM), également compétent pour les naturalisations ?
IT A quale dipartimento appartiene la Segreteria di Stato della migrazione (SEM), competente anche per le naturalizzazioni?
13
Кој департман е надлежен за економијата, образованието, истражувањето и земјоделството?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – WBF
Сојузниот департман за економија, образование и истражување (WBF) е надлежен меѓу другото за економската политика, стручното и високото образование, истражувањето и земјоделството. Во него спаѓаат, на пример, SECO и Сојузната канцеларија за земјоделство. Во 2026 година со него раководи претседателот на Конфедерацијата Ги Пармелен.
DE Welches Departement ist für Wirtschaft, Bildung, Forschung und Landwirtschaft zuständig?
FR Quel département est responsable de l'économie, de la formation, de la recherche et de l'agriculture ?
IT Quale dipartimento è competente per economia, formazione, ricerca e agricoltura?
14
Која партија има само едно место во Сојузниот совет во 2026 година?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Центар (Die Mitte)
Во 2026 година Сојузниот совет се состои од по двајца членови од SVP (Ги Пармелен, Алберт Рести), SP (Елизабет Бом-Шнајдер, Беат Јанс) и FDP (Игнацио Касис, Карин Келер-Зутер), плус еден член од Центар (Мартин Пфистер). Зелените и Зелените либерали не се застапени во Сојузниот совет. Составот може да се промени на изборите.
DE Welche Partei ist im Jahr 2026 mit nur einem Sitz im Bundesrat vertreten?
FR Quel parti n'a qu'un seul siège au Conseil fédéral en 2026 ?
IT Quale partito ha un solo seggio nel Consiglio federale nel 2026?
15
Кои партии се споија во 2021 година во „Центар“ (Die Mitte)?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – CVP и BDP
Центар настана во 2021 година со спојување на Христијанско-демократската народна партија (CVP) и Конзервативно-демократската партија (BDP). Тоа е партија од политичкиот центар. Од 2025 година има еден член во Сојузниот совет, Мартин Пфистер.
DE Aus welchen Parteien entstand im Jahr 2021 «Die Mitte»?
FR De quels partis «Le Centre» est-il issu en 2021 ?
IT Da quali partiti è nata nel 2021 l'«Alleanza del Centro» (Die Mitte)?
16
Што е посебно кај швајцарската директна демократија?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Гласачите самите можат да одлучуваат за прашања како уставни измени и закони
Во Швајцарија гласачите не само што ги избираат своите претставници, туку и директно одлучуваат за конкретни прашања. Инструменти за тоа се народната иницијатива и референдумот. На сојузно ниво народот гласа за предлози неколку пати годишно.
DE Was ist das Besondere an der direkten Demokratie der Schweiz?
FR Quelle est la particularité de la démocratie directe suisse ?
IT Qual è la particolarità della democrazia diretta svizzera?
17
Што може да се бара со сојузна народна иницијатива?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Измена на Сојузниот устав
Со сојузна народна иницијатива гласачите можат да бараат делумна или целосна ревизија на Сојузниот устав. На сојузно ниво не постои законодавна иницијатива, иако постои во кантоните. Парламентот дава препорака за гласање и може да изготви контрапредлог.
DE Was kann mit einer eidgenössischen Volksinitiative verlangt werden?
FR Que peut-on demander par une initiative populaire fédérale ?
IT Che cosa si può chiedere con un'iniziativa popolare federale?
18
Освен 50.000 гласачи, кој друг може да побара факултативен референдум?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Осум кантони
Факултативен референдум можат да побараат и осум кантони (кантонски референдум). Ова право ретко се користело; за прв пат успеа во 2003 година против еден даночен пакет. Обично референдумите се покренуваат со собирање потписи од партии, здруженија или одбори.
DE Wer kann ausser 50 000 Stimmberechtigten ebenfalls ein fakultatives Referendum ergreifen?
FR Qui, outre 50 000 citoyens, peut également demander un référendum facultatif ?
IT Chi, oltre a 50 000 aventi diritto di voto, può chiedere un referendum facoltativo?
19
Што значи „народно мнозинство“ (Volksmehr)?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Повеќе од половина од валидните гласови во цела Швајцарија се „да“
Народното мнозинство е постигнато кога повеќе од половина од валидните гласови дадени во цела Швајцарија се „да“. Се бројат само гласовите на луѓето што навистина гласале. Празните и неважечките ливчиња не се земаат предвид.
Од која возраст швајцарските државјани можат да гласаат и да избираат на сојузно ниво?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – 18
На сојузно ниво швајцарските државјани имаат право да гласаат и да избираат од 18-годишна возраст. Возраста за гласање беше намалена од 20 на 18 години во 1991 година. Од 18 години човек може и да биде избран во Националниот совет.
DE Ab welchem Alter dürfen Schweizerinnen und Schweizer auf Bundesebene abstimmen und wählen?
FR À partir de quel âge les Suisses peuvent-ils voter et élire au niveau fédéral ?
IT Da quale età le cittadine e i cittadini svizzeri possono votare ed eleggere a livello federale?
21
Смеат ли странците со дозвола за населување C да учествуваат на сојузни гласања?
Прикажи одговор
Точен одговор: C – Не; но некои кантони и општини им даваат на странците право на глас на свое ниво
На сојузно ниво правото на глас е поврзано со швајцарското државјанство. Нојшател и Јура им даваат на странците право на глас на кантонско ниво под одредени услови. На општинско ниво тоа постои и, на пример, во кантоните Во, Фрибур и Женева; во Граубинден, Апенцел Аусерроден и Базел-Штат општините можат да го воведат.
DE Dürfen Ausländerinnen und Ausländer mit Niederlassungsbewilligung C an eidgenössischen Abstimmungen teilnehmen?
FR Les étrangers titulaires d'un permis d'établissement C peuvent-ils participer aux votations fédérales ?
IT Gli stranieri con permesso di domicilio C possono partecipare alle votazioni federali?
22
Во кои кантони денес сè уште постои Ландсгемајнде?
Прикажи одговор
Точен одговор: D – Гларус и Апенцел Инерроден
Ландсгемајнде е собир на гласачите на отворено, каде што одлуките и изборите се донесуваат со кревање рака. Денес постои само во Гларус и Апенцел Инерроден. Се смета за најстара форма на директна демократија во Швајцарија.
DE In welchen Kantonen gibt es heute noch die Landsgemeinde?
FR Dans quels cantons la Landsgemeinde existe-t-elle encore aujourd'hui ?
IT In quali Cantoni esiste ancora oggi la Landsgemeinde?
23
Која задача обично ја врши општината?
Прикажи одговор
Точен одговор: B – Отстранувањето отпад и водоснабдувањето
Општините вршат многу секојдневни задачи, како отстранување отпад, водоснабдување, локални патишта, евиденција на жители и – заедно со кантонот – задолжителното школување. Кои точно задачи им припаѓаат на општините, одлучува секој кантон. Општините за тоа собираат свои даноци и надоместоци.
DE Welche Aufgabe wird typischerweise von der Gemeinde erfüllt?
FR Quelle tâche est typiquement accomplie par la commune ?
IT Quale compito è svolto tipicamente dal Comune?
24
Што значи неутралноста на Швајцарија?
Прикажи одговор
Точен одговор: A – Швајцарија не учествува во вооружени конфликти меѓу други држави и не пристапува кон воени сојузи
Како неутрална држава, Швајцарија не учествува во војни меѓу други држави и не пристапила кон ниту еден воен сојуз како НАТО. Се брани со сопствена армија (вооружена неутралност) и често ги нуди своите „добри услуги“ како посредник. На 27 септември 2026 година народот и кантоните ја одбија Иницијативата за неутралност, која сакаше во Уставот да запише построга неутралност, со околу 70% гласови „против“.
IT Che cosa significa la neutralità della Svizzera?
Би сакале со Google Analytics да разбереме како се користи оваа страница. За тоа се поставуваат колачиња, но само со твоја согласност. Согласноста можеш да ја повлечеш во секое време. Заштита на податоци