Hemwelatîbûna hêsankirî

Ji hemwelatîbûna asayî çi cudahî heye

Di hemwelatîbûna hêsankirî de Konfederasyon biryar dide, yanî Sekreteriya Dewletê ya Koçberiyê (SEM). Kanton raporeke li ser nirxandina entegrasyona te amade dike. Demên rûniştinê kurttir in, lê entegrasyon dîsa jî tê kontrolkirin: divê tu ewlehî û rêza giştî û nirxên Destûra Federal biparêzî, bikarî bi zimanekî neteweyî têkiliyê deynî û beşdarî jiyana aborî bî an bixwînî.

Girîng: azadkirinên ji testên kantonê li vir bixweber derbasdar nînin. Li Neuchâtel mînak berendamên hemwelatîbûna hêsankirî her tim bi devkî têne kontrolkirin û li Luzern lîsteya «100 Fragen und Antworten» tam ji bo vê hevpeyvînê ye.

Hevjînên hemwelatiyên Swîsreyî

Li gorî xala 21 ya Qanûna Hemwelatîbûnê, piştî zewaca bi hemwelatiyekî Swîsreyî re tu dikarî serlêdanê bikî heke tu:

• sê salan di yekîtiya zewacê de bi hevjînê xwe re dijî û
• bi giştî pênc salan li Swîsreyê jiyayî, di nav de sala rast berî serlêdanê.

Heke tu li derve dijî an jiyayî, tu dikarî serlêdanê jî bikî heke tu şeş salan di yekîtiya zewacê de dijî û girêdanên nêzîk bi Swîsreyê re hebin. Ev derbasdar e her çiqas hevjînê te hemwelatîbûna Swîsreyê tenê piştî zewacê, bi vegerandin an hemwelatîbûna hêsankirî ji ber dê an bavê Swîsreyî, wergirtibe jî.

Bi hemwelatîbûnê tu hemwelatîbûna kantonê û şaredariya hevjînê xwe yê Swîsreyî distînî.

Nifşa sêyem a koçberan

Ji 2018an ve ciwanên ku malbata wan sê nifşan e li Swîsreyê dijî dikarin bi awayê hêsankirî bibin hemwelatî. Li gorî xala 24a divê hemû mercên jêrîn bicîh bin:

• Herî kêm yek ji dapîr û bapîran li Swîsreyê ji dayik bûye an dikare bi awayekî bawerpêkirî îspat bike ku mafê rûniştinê wergirtiye.
• Herî kêm yek ji dê û bavan destûra rûniştina daîmî heye, herî kêm deh salan li Swîsreyê jiyaye û herî kêm pênc salan li vir dibistana mecbûrî xwendiye.
• Tu li Swîsreyê ji dayik bûyî.
• Destûra rûniştina daîmî heye û te herî kêm pênc salan li Swîsreyê dibistana mecbûrî xwendiye.

Divê serlêdan berî 25 saliyê were kirin. Tu hemwelatîbûna şaredarî û kantona ku lê dijî distînî.

Rewşên din

Zarokên dê an bavekî Swîsreyî ku di jidayikbûnê de hemwelatîbûn wernegirtine û zarokên bê welat jî dikarin bi hin mercan bi awayê hêsankirî bibin hemwelatî. Kesê ku hemwelatîbûna Swîsreyê winda kiriye dikare serlêdana vegerandina wê bike. SEM hûrgiliyan li ser malpera xwe rave dike.

Pêvajo û lêçûn

Tu serlêdanê ji SEMê re dikî. Kantona ku tu lê dijî rapora nirxandinê, gelek caran piştî hevpeyvînekê, amade dike. SEM bi gelemperî di nava diwanzdeh mehan de piştî wergirtina vê raporê biryar dide (xala 23 ya rêziknameyê). Heq 500 frank e, di rewşên din de 250 frank ji bo kesên biçûk. SEM heta 400 frank ji bo rapora kantonê jî distîne.