Vatandaşlık süreci: adım adım

Genel bakış: üç düzey, bir sıra

Vatandaşlık Yasası süreci 13. ve 14. maddelerde düzenler. Basitçe: önce belediye ve kanton inceler, sonra federal devlet onay verir ve en sonda kanton karar verir. Ayrıntılar kantondan kantona farklıdır; örneğin sınavın başvurudan önce mi sonra mı yapıldığı.

1. Şartları kontrol et

Önce şartları karşılayıp karşılamadığını kontrol et: C izni, on yıl ikamet ve kantonunun ikamet süresi. Birçok belediye bir bilgilendirme toplantısı sunar. Glarus’ta bir bilgilendirme akşamı, Appenzell Ausserrhoden’da bir ilk görüşme hatta zorunludur.

2. Dil belgesini ve sınavı planla

Muaf değilsen bir dil belgesine ihtiyacın var; bu çoğu zaman fide dil pasaportudur. Bazı kantonlarda vatandaşlık sınavını başvurundan önce geçmen de gerekir; örneğin Bern, Aargau, Obwalden, Appenzell Ausserrhoden, Glarus ve Cenevre’de. Solothurn ve Ticino’da bitirme sınavlı bir kursa katılırsın.

3. Başvuruyu yap

Başvuruyu hangi makamın alacağına kanton karar verir. Genellikle belediyendir. Tipik belgeler şunlardır:

• başvuru formu ve özgeçmiş
• C izni ve pasaport
• nerede ve ne kadar süre yaşadığını gösteren belgeler
• icra sicili dökümü
• adli sicil kaydı
• dil belgesi ve gerekiyorsa sınav belgesi
• çalışma ya da eğitim belgesi

Kesin listeyi yetkili daire verir. İlk ücretler genellikle başvuru sırasında ödenir.

4. İnceleme ve mülakat

Belediye ve kanton uyumunu değerlendirir. Çoğu zaman bir kanton dairesi ya da polis bir değerlendirme raporu hazırlar. Birçok belediye seni gündelik hayatın, belediyen ve İsviçre hakkındaki bilgilerin üzerine bir vatandaşlık mülakatına davet eder. Bazı kantonlarda mülakat temel bilgileri de ölçer. İpuçları vatandaşlık mülakatı rehberinde.

Ardından yetkili makam belediye vatandaşlığını taahhüt edip etmeyeceğine karar verir. Kantona göre bu makam belediye meclisi, bir komisyon, yurttaş topluluğu ya da belediye meclisi toplantısıdır.

5. Federal onay

Kanton ve belediye vatandaşlığı taahhüt edebilirse kanton başvuruyu Devlet Göç Sekreterliği’ne (SEM) iletir. Tüm şartlar karşılanıyorsa SEM federal vatandaşlık iznini verir. Eksiksiz dosyayı aldıktan sonra genellikle sekiz ay içinde karar verir (BüV md. 23). Federal ücret bir yetişkin için 100 franktır ve peşin alınır.

6. Kantonun kararı

Federal onaydan sonra kanton vatandaşlık kararını bir yıl içinde verir. Bu süre geçerse federal izin geçersiz olur (BüG md. 14 f. 1). Bu süre içinde vatandaşlığa karşı konuşan olgular ortaya çıkarsa kanton reddeder.

Kesin kararla belediye, kanton ve İsviçre vatandaşlığını aynı anda kazanırsın. Kantona göre kararı kanton hükümeti, kanton parlamentosu ya da bir kanton makamı verir. Bazı kantonlarda vatandaşlığı parlamento verir; örneğin Fribourg, Valais ve Appenzell Innerrhoden’da Büyük Konsey ya da Basel-Landschaft’ta Landrat.

Karardan sonra

Yeni vatandaşlığınla İsviçre pasaportu ve kimlik kartı alabilirsin. Bazı kantonlar ve belediyeler yeni vatandaşları bir törene davet eder. Artık oy kullanabilir ve seçebilirsin.

Süreç sırasında taşınma

Kanton ve belediye uyum değerlendirmesini tamamladıysa taşınsan da yetkili kalırlar (BüG md. 18 f. 2). Daha önce taşınırsan süreç sona erebilir. Appenzell Ausserrhoden’da belediye değiştirirsen süreç düşer. Taşınmayı planlıyorsan bunu önceden yetkili daireyle konuş.