Pyetjet e historisë ndjekin rrugën nga Konfederata e Vjetër te shteti federal dhe deri në ditët tona.
Karta Federale e vitit 1291 konsiderohet dokumenti themelues; ajo ruhet në Muzeun e Kartave Federale në Schwyz. Deri në vitin 1513 aleanca u rrit në trembëdhjetë anëtarë, dhe Lucerna u bashkua në 1332 si qyteti i parë. Betejat e rëndësishme si Sempach (1386), Grandson dhe Murten (1476) janë po aq pjesë e njohurive bazë sa edhe Reformacioni me Zwinglin në Cyrih.
Me pushtimin francez në 1798 mori fund Konfederata e Vjetër, dhe në 1803 Akti i Ndërmjetësimit krijoi kantone të reja si Aargau. Pas Luftës së Sonderbundit, në 1848 u themelua shteti federal, dhe në 1874 u shtua referendumi fakultativ. Nga shekulli XX duhet të njohësh gjeneralët e dy luftërave botërore, AHV-në (sigurimin e pleqërisë) të vitit 1948, të drejtën e votës për gratë në 1971 dhe këshilltaren e parë federale, Elisabeth Kopp (1984).
1291 Karta Federale
1848 themelimi i shtetit federal
1971 e drejta e votës për gratë në nivel federal
1992 «Jo» ndaj ZEE-së
24 nga 65 pyetjet për këtë temë në katalogun tonë · Prek një përgjigje për të parë nëse është e saktë. Te «Shfaq përgjigjen» gjen zgjidhjen me shpjegim, burimin dhe pyetjen në gjuhët e testit.
1
Në cilin vit është datuar Karta Federale (Bundesbrief), e konsideruar si dokumenti themelues i Konfederatës?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: A – 1291
Karta Federale është datuar në fillim të gushtit 1291. Në të, Uri, Schwyz dhe Nidwalden (Unterwalden) i premtuan njëri-tjetrit ndihmë të ndërsjellë. Sot konsiderohet dokumenti themelues i Zvicrës, që përkujtohet me festën kombëtare më 1 gusht.
DE Auf welches Jahr ist der Bundesbrief datiert, der als Gründungsdokument der Eidgenossenschaft gilt?
FR De quelle année date le Pacte fédéral, considéré comme l'acte fondateur de la Confédération ?
IT A quale anno risale il Patto federale, considerato il documento fondatore della Confederazione?
2
Ku ruhet sot Karta Federale e vitit 1291?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – Në Muzeun e Kartave Federale në Schwyz
Origjinali i Kartës Federale ekspozohet në Bundesbriefmuseum (Muzeu i Kartave Federale) në Schwyz. Pergamena është shkruar latinisht dhe mban vulat e bashkësive të luginave.
DE Wo wird der Bundesbrief von 1291 heute aufbewahrt?
FR Où le Pacte fédéral de 1291 est-il conservé aujourd'hui ?
IT Dove è conservato oggi il Patto federale del 1291?
3
Në cilin vit u zhvillua Beteja e Sempach-ut?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – 1386
Te Sempach-u (kantoni Luzern), më 9 korrik 1386, konfederatët mundën ushtrinë e dukës Leopoldi III i Habsburgëve, i cili u vra në betejë. Me këtë betejë lidhet legjenda e Arnold Winkelried-it.
DE In welchem Jahr fand die Schlacht bei Sempach statt?
FR En quelle année a eu lieu la bataille de Sempach ?
IT In quale anno si svolse la battaglia di Sempach?
4
Cili qytet u bë i pari qytet që iu bashkua aleancës së kantoneve pyjore, më 1332?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Luzern
Luzerni lidhi aleancë me Uri-n, Schwyz-in dhe Unterwalden-in në vitin 1332. Pastaj erdhën Zürich-u (1351), Glarus-i dhe Zug-u (1352) dhe Berni (1353), duke krijuar Konfederatën e tetë kantoneve.
DE Welche Stadt trat 1332 als erste Stadt dem Bund der Waldstätte bei?
FR Quelle ville fut en 1332 la première à rejoindre l'alliance des Waldstätten ?
IT Quale città aderì per prima, nel 1332, all'alleanza dei Waldstätten?
5
Në cilat beteja e mundën konfederatët Karlin e Guximshëm më 1476?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: C – Grandson dhe Murten
Në vitin 1476 konfederatët e mundën ushtrinë burgundase së pari te Grandson (mars) dhe pastaj te Murten (qershor). Një pjesë e plaçkës së pasur nga Grandson-i, si sixhade dhe vepra arti, shihet sot në muzetë zviceranë.
DE In welchen Schlachten besiegten die Eidgenossen 1476 Karl den Kühnen?
FR Lors de quelles batailles les Confédérés battirent-ils Charles le Téméraire en 1476 ?
IT In quali battaglie i Confederati sconfissero Carlo il Temerario nel 1476?
6
Cili kanton u bashkua më 1513 si anëtari i trembëdhjetë dhe i fundit i Konfederatës së Vjetër?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Appenzell
Më 1513 Appenzell-i u pranua si kantoni i 13-të, duke plotësuar Konfederatën e Vjetër të 13 kantoneve, që zgjati deri më 1798. Bazeli dhe Schaffhausen-i ishin bashkuar më 1501.
DE Welcher Ort trat 1513 als dreizehnter und letzter Ort der Alten Eidgenossenschaft bei?
FR Quel canton fut admis en 1513 comme treizième et dernier membre de l'ancienne Confédération ?
IT Quale cantone fu ammesso nel 1513 come tredicesimo e ultimo membro dell'antica Confederazione?
7
Cili reformator veproi në Zürich që nga viti 1519?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: C – Huldrych Zwingli
Huldrych (Ulrich) Zwingli u bë prift i popullit në Grossmünster në Zürich më 1519 dhe aty futi Reformën. Nga Zürich-u Reforma u përhap në kantone të tjera si Bern, Bazel dhe Schaffhausen.
FR Quel réformateur a exercé à Zurich à partir de 1519 ?
IT Quale riformatore operò a Zurigo a partire dal 1519?
8
Ku vdiq Huldrych Zwingli më 1531?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Në Betejën e Kappel-it
Zwingli u vra më 1531 te Kappel am Albis në Luftën e Dytë të Kappel-it midis kantoneve reformate dhe katolike. Konfederata mbeti më pas e ndarë sipas besimeve, gjë që e formësoi për shekuj.
DE Welches Ereignis beendete 1798 die Alte Eidgenossenschaft?
FR Quel événement mit fin à l'ancienne Confédération en 1798 ?
IT Quale evento pose fine all'antica Confederazione nel 1798?
10
Cili nga këta kantone u krijua më 1803 me Aktin e Ndërmjetësimit?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: A – Aargau
Më 1803 u shtuan gjashtë kantone të reja: St. Gallen, Graubünden, Aargau, Thurgau, Ticino dhe Vaud. Gjeneva, Valais dhe Neuchâtel erdhën më 1815, Jura vetëm më 1979.
DE Welcher dieser Kantone entstand 1803 mit der Mediationsakte als neuer Kanton?
FR Lequel de ces cantons a été créé en 1803 par l'Acte de médiation ?
IT Quale di questi cantoni nacque nel 1803 con l'Atto di mediazione?
11
Si quhej kuvendi i të dërguarve të kantoneve në Konfederatën e Vjetër dhe deri më 1848?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: A – Dieta (Tagsatzung)
Dieta (Tagsatzung) ishte kuvendi i të dërguarve të kantoneve konfederate. Nuk ishte parlament në kuptimin e sotëm, sepse të dërguarit ishin të lidhur me udhëzimet e kantoneve të tyre. Më 1848 u zëvendësua nga Asambleja Federale.
DE Wie hiess die Versammlung der Gesandten der Orte in der Alten Eidgenossenschaft und bis 1848?
FR Comment s'appelait l'assemblée des délégués des cantons dans l'ancienne Confédération et jusqu'en 1848 ?
IT Come si chiamava l'assemblea dei delegati dei cantoni nell'antica Confederazione e fino al 1848?
12
Kush i udhëhoqi si gjeneral trupat federale në Luftën e Sonderbund-it?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – Guillaume-Henri Dufour
Gjenerali Guillaume-Henri Dufour nga Gjeneva udhëhoqi trupat e Dietës dhe u përpoq ta zhvillonte luftën sa më njerëzisht. Ai ishte gjithashtu bashkëthemelues i Kryqit të Kuq dhe autor i hartës së parë të saktë të Zvicrës (harta Dufour).
DE Wer führte im Sonderbundskrieg die eidgenössischen Truppen als General an?
FR Qui commandait les troupes fédérales en tant que général pendant la guerre du Sonderbund ?
IT Chi guidò come generale le truppe federali nella guerra del Sonderbund?
13
Cilin risi të rëndësishme solli rishikimi i plotë i Kushtetutës Federale më 1874?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Referendumin fakultativ për ligjet
Kushtetuta Federale e rishikuar e vitit 1874 futi referendumin fakultativ: që atëherë populli mund të kërkojë votim për ligjet federale duke mbledhur nënshkrime. Iniciativa popullore për rishikim të pjesshëm të Kushtetutës u shtua më 1891.
DE Welche wichtige Neuerung brachte die Totalrevision der Bundesverfassung von 1874?
FR Quelle innovation importante la révision totale de la Constitution fédérale de 1874 a-t-elle apportée ?
IT Quale importante novità introdusse la revisione totale della Costituzione federale del 1874?
14
Cila përvojë i dha Henri Dunant-it idenë për të themeluar Kryqin e Kuq?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: C – Beteja e Solferinos më 1859
Biznesmeni gjenevas Henri Dunant pa vuajtjet e të plagosurve pas Betejës së Solferinos në Italinë veriore më 1859. Në librin e tij «Një kujtim nga Solferino» kërkoi shoqata neutrale ndihme për të plagosurit e luftës.
DE Welches Erlebnis brachte Henri Dunant auf die Idee, das Rote Kreuz zu gründen?
FR Quelle expérience a donné à Henri Dunant l'idée de fonder la Croix-Rouge ?
IT Quale esperienza diede a Henri Dunant l'idea di fondare la Croce Rossa?
15
Cilin çmim mori Henri Dunant më 1901 si një nga fituesit e parë?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Çmimin Nobel për Paqe
Më 1901 Henri Dunant mori Çmimin e parë Nobel për Paqe së bashku me francezin Frédéric Passy. Në atë kohë jetonte në varfëri në Heiden (Appenzell Ausserrhoden), ku sot një muze e përkujton.
DE Welche Auszeichnung erhielt Henri Dunant 1901 als Erster?
FR Quelle distinction Henri Dunant a-t-il reçue en 1901, en tant que premier lauréat ?
IT Quale riconoscimento ricevette Henri Dunant nel 1901, come primo vincitore?
16
Kush ishte gjeneral i ushtrisë zvicerane gjatë Luftës së Parë Botërore?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: C – Ulrich Wille
Gjatë Luftës së Parë Botërore (1914–1918) Asambleja Federale zgjodhi Ulrich Wille si gjeneral. Zvicra mbeti neutrale, por vuajti nga mungesat dhe tensionet sociale. Theophil Sprecher von Bernegg ishte shef i Shtabit të Përgjithshëm.
DE Wer war während des Ersten Weltkriegs General der Schweizer Armee?
FR Qui était le général de l'armée suisse pendant la Première Guerre mondiale ?
IT Chi era il generale dell'esercito svizzero durante la Prima guerra mondiale?
17
Kush ishte gjeneral i ushtrisë zvicerane gjatë Luftës së Dytë Botërore?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – Henri Guisan
Më 30 gusht 1939 Asambleja Federale zgjodhi si gjeneral Henri Guisan-in nga Vaud-i. Ai u bë simbol i vullnetit për rezistencë; shumë rrugë dhe sheshe mbajnë sot emrin e tij.
DE Wer war während des Zweiten Weltkriegs General der Schweizer Armee?
FR Qui était le général de l'armée suisse pendant la Seconde Guerre mondiale ?
IT Chi era il generale dell'esercito svizzero durante la Seconda guerra mondiale?
18
Çfarë ishte «beteja e kultivimit» (Plani Wahlen) në Luftën e Dytë Botërore?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – Një program për rritjen e prodhimit vendas të ushqimit
Me planin që mban emrin e Friedrich Traugott Wahlen, sipërfaqja e kultivuar u zgjerua shumë; u mbollën edhe parqe e fusha sportive. Qëllimi ishte sigurimi i ushqimit pavarësisht vështirësive të importit; fushata kishte edhe rëndësi të madhe simbolike.
DE Was war die «Anbauschlacht» (Plan Wahlen) im Zweiten Weltkrieg?
FR Qu'était la « bataille des champs » (plan Wahlen) pendant la Seconde Guerre mondiale ?
IT Che cos'era la «battaglia dei campi» (piano Wahlen) nella Seconda guerra mondiale?
19
Në cilin vit u fut sigurimi i pleqërisë dhe i mbijetuarve (AHV/AVS)?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: A – 1948
Pasi populli e miratoi më 1947, AHV hyri në fuqi më 1 janar 1948. Ajo mbetet shtylla më e rëndësishme e sigurimit të pleqërisë në Zvicër. Sigurimi i pleqërisë kishte qenë një kërkesë e grevës së përgjithshme të 1918-s.
DE In welchem Jahr wurde die Alters- und Hinterlassenenversicherung (AHV) eingeführt?
FR En quelle année l'assurance-vieillesse et survivants (AVS) a-t-elle été introduite ?
IT In quale anno fu introdotta l'assicurazione vecchiaia e superstiti (AVS)?
20
Kush u zgjodh më 1984 si gruaja e parë në Këshillin Federal?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: A – Elisabeth Kopp
Elisabeth Kopp (FDP, Zürich) u bë më 1984 gruaja e parë anëtare e Këshillit Federal. Ruth Dreifuss u bë më 1999 gruaja e parë presidente e Konfederatës.
DE Welchen Beitritt lehnte das Schweizer Stimmvolk am 6. Dezember 1992 knapp ab?
FR Quelle adhésion le peuple suisse a-t-il refusée de justesse le 6 décembre 1992 ?
IT Quale adesione respinse di stretta misura il popolo svizzero il 6 dicembre 1992?
22
Që kur e zbaton Zvicra Marrëveshjen e Schengen-it (pa kontrolle sistematike të pasaportave në kufijtë e saj)?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: D – Që nga dhjetori 2008
Populli miratoi asociimin me Schengen-in dhe Dublin-in më 5 qershor 2005. Që nga 12 dhjetori 2008 (në aeroporte që nga marsi 2009) nuk ka më kontrolle sistematike të personave në kufijtë tokësorë. Kontrollet doganore të mallrave vazhdojnë, sepse Zvicra nuk është pjesë e bashkimit doganor të BE-së.
DE Seit wann wendet die Schweiz das Schengen-Abkommen an (Wegfall systematischer Personenkontrollen an den Grenzen)?
FR Depuis quand la Suisse applique-t-elle l'accord de Schengen (suppression des contrôles systématiques des personnes aux frontières) ?
IT Da quando la Svizzera applica l'accordo di Schengen (soppressione dei controlli sistematici delle persone alle frontiere)?
23
Në cilët vite ishte Zvicra për herë të parë anëtare jo e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: C – 2023–2024
E zgjedhur nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së më 2022, Zvicra ishte për herë të parë anëtare jo e përhershme e Këshillit të Sigurimit më 2023 dhe 2024. Ajo theksoi se kjo ishte në përputhje me neutralitetin e saj.
DE In welchen Jahren war die Schweiz erstmals nichtständiges Mitglied des UNO-Sicherheitsrats?
FR Au cours de quelles années la Suisse a-t-elle été pour la première fois membre non permanent du Conseil de sécurité de l'ONU ?
IT In quali anni la Svizzera è stata per la prima volta membro non permanente del Consiglio di sicurezza dell'ONU?
24
Cila pjesë e kantonit të Bernit kaloi më 1994 në kantonin Basel-Landschaft?
Shfaq përgjigjen
Përgjigja e saktë: B – Laufental
Pas disa votimeve, Laufental-i gjermanishtfolës kaloi nga kantoni i Bernit në Basel-Landschaft më 1 janar 1994. Ndryshimi ishte pasojë e riorganizimit pas krijimit të kantonit Jura.
DE Welcher Teil des Kantons Bern wechselte 1994 zum Kanton Basel-Landschaft?
FR Quelle partie du canton de Berne a rejoint le canton de Bâle-Campagne en 1994 ?
IT Quale parte del Cantone di Berna passò nel 1994 al Cantone Basilea Campagna?
Dëshirojmë të kuptojmë me Google Analytics si përdoret kjo faqe. Për këtë vendosen cookies, por vetëm me pëlqimin tënd. Mund ta tërheqësh pëlqimin në çdo kohë. Mbrojtja e të dhënave