ንፈተና ዜግነት ብኸመይ ትዳሎ

ስጉምቲ 1፡ ካንቶንካ ብኸመይ ከም ዝፍትን ፍለጥ

ቅድሚ ምምሃር ምጅማርካ፡ እንታይ ከም ዝጽበየካ ክትፈልጥ ኣለካ። ጽሑፋዊ ፈተና ድዩ፡ ቃለ-መሕትት ወይስ ኮርስ? ክንደይ ሕቶታት፡ ክንደይ ግዜ፡ እንታይ ደረት ምሕላፍ? ህዝባዊ ዝርዝር ሕቶታት ኣሎ ድዩ? እዚ ሓበሬታ ኣብ ገጽ ካንቶንካ ትረኽቦ። ካንቶን ፈተና እንተሓቲቱ፡ ብግቡእ ናውቲ ወይ ኮርሳት ክትዳሎ ዕድል ክህበካ ፌደራላዊ ሕጊ ይግድዶ።

ስጉምቲ 2፡ ቅኑዓት ናውቲ ትምህርቲ ርኸብ

• ወግዓውያን ናውቲ ካንቶንካ: ዝርዝር ሕቶታት፡ ጋዜጣ ወይ መደብ ትምህርቲ። ዙሪክ፡ ኣርጋው፡ ቮ፡ ኖሻተል፡ ጀነቫን ቫለን ሕቶታት የሕትሙ፤ ገሊኦም ምስ መልስታት’ውን።
• ብዛዕባ ስዊዘርላንድ: «Der Bund kurz erklärt» ናይ ፌደራላዊ ቻንስለሪ፡ ጋዜጣ «ECHO – Informationen zur Schweiz»ን መጽሓፍ «Die Schweiz verstehen»ን።
• ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማኻ: መርበብ ምምሕዳር ከተማ፡ ጋዜጣ ሓበሬታኡን ከባቢያዊ ጋዜጣን።

ስጉምቲ 3፡ መደብ ትምህርቲ ሽዱሽተ ሰሙን

ሰሙን 1፡ ሓፈሻዊ ርኢቶ። ብዛዕባ ፌደራሊዝም፡ ምፍልላይ ስልጣንን ቀጥታዊ ዲሞክራሲን መሰረታት ኣንብብ። ብዘይ ቅድመ ምድላው ሓንሳእ ፈተና ልምምድ ብዛዕባ ስዊዘርላንድ ውሰድ። ኣብ ኣየናይ ደረጃ ከም ዘለኻ በዚ ትርኢ።

ሰሙን 2፡ ፖለቲካን መንግስትን። ፌደራላዊ ቤት ምኽሪ፡ ፓርላማ፡ ኣብያተ ፍርዲ፡ ተበግሶን ረፈረንደምን። እዞም ኣርእስታት ዳርጋ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፈተና ዓቢ ክፋል እዮም። ብሕቶታት ብዛዕባ ፖለቲካን መንግስትንን መሰላትን ግቡኣትንን ተለማመድ።

ሰሙን 3፡ ታሪኽን ጂኦግራፊን። ቀንዲ ዕለታት፡ ካንቶናትን ርእሰ ከተማታትን፡ ሩባታት፡ ቀላያትን ኣኽራንን። ዕለታት ምስ ዛንታታት ኣተኣሳስሮም፤ ከምኡ ምዝካር ይቐልል።

ሰሙን 4፡ ሕብረተሰብን ምልክታትን። ማሕበራዊ ውሕስነታት፡ ትምህርቲ፡ በዓላት፡ ልምድታትን ፍሉጣት ሰባትን።

ሰሙን 5፡ ካንቶንን ምምሕዳር ከተማን። ሕቶታት ብዛዕባ ካንቶንካ ተለማመድ፡ ምምሕዳር ከተማኻ መን ከም ዝመርሖን ኣብኡ እንታይ ከም ዝኸውንን ፍለጥ። እዚ ክፋል እዩ መብዛሕትኡ ግዜ ዝንዓቕ።

ሰሙን 6፡ ኩነታት ፈተና። ብቅርጺ ካንቶንካ ምስ ሰዓት ቆጻሪ ብዙሓት ፈተናታት ልምምድ ውሰድ። ናብቶም ዝተጋገኻሎም ሕቶታት ተመለስ።

ዝሰርሑ ኣገባባት ትምህርቲ

• ብግዜ ዝተፈላለየ ድግግም: ከበድቲ ሕቶታት ድሕሪ ሓደ መዓልቲ፡ ሰለስተ መዓልቲን ሓደ ሰሙንን ደጊምካ ርአ። ከምዚ ፍልጠት ናብ ነዊሕ ግዜ ዝሕዝ ዝኽሪ ይኸይድ። ኣፕሊኬሽንና ነዚ ባዕሉ ይገብሮ።
• ኣብ ክንዲ ምሕፋዝ ግለጽ: ፌደራላዊ ቤት ምኽሪ ስለምንታይ ብፓርላማ፡ መንግስቲ ካንቶን ድማ ብህዝቢ ከም ዝምረጹ ንሓደ ሰብ ግለጽ። ክትገልጽ እንተኽኢልካ፡ ተረዲኡካ ማለት እዩ።
• ሓጺርን መዓልታውን: መዓልታዊ 20 ደቒቕ ካብ ሰንበት ሰለስተ ሰዓት ዝበለጸ ፍረ ይህብ።
• ዜና ተኸታተል: ድምጽታት፡ ምርጫታትን ከባቢያውያን ኣርእስታትን ኣብ ፈተናታትን ቃለ-መሕትታትን ይመጹ።

ኣብ መዓልቲ ፈተና

ኣብ ግዜኻ ኪድ፡ ዝሰርሕ መንነት ድማ ሒዝካ ኪድ። ነፍሲ ወከፍ ሕቶ ክልተ ግዜ ኣንብብ፡ ከም «ኣይኮነን»፡ «ኩሉ ግዜ»፡ «ጥራይ» ዝኣመሰሉ ቃላት ኣስተውዕል። ፈለማ ነቶም ርግጸኛ ዝኾንካሎም መልሲ ሃብ፡ ድሕሪኡ ናብቶም ዝተረፉ ተመለስ። ኣብ መወዳእታ ንኹሎም ሕቶታት መልሲ ሂብካ እንተኾንካ ኣረጋግጽ።

እንተዘይሓሊፍካኸ?

ኣብ መብዛሕትኦም ካንቶናት ፈተና ደጊምካ ክትወስዶ ትኽእል፡ ኣብ በርንን ኣርጋውን ዝደለኻዮ ግዜ፡ ኣብ ቲቺኖ ድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ኣብ ቮ ክሳብ ሰለስተ ጽሑፋውያን ፈተነታት። ስለዚ ዘይተሓለፈ ፈተና መወዳእታ ኣይኮነን። ውጽኢታት ብጥንቃቐ ርአ፡ ነቶም ዝጎደሉ ኣርእስታት ድማ ተመሃሮም።

ብትግርኛ ተመሃር፡ ብቋንቋ ካንቶን ተፈተን

ፈተና ብጀርመንኛ፡ ፈረንሳይኛ ወይ ጣልያንኛ ይካየድ። ፈለማ ትሕዝቶ ብትግርኛ ምርዳእ ብዙሕ ይሕግዝ። ድሕሪኡ ቀንዲ ቃላት ብቋንቋ ፈተና ተመሃር፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሕቶ ናይዚ መርበብ፡ ኣብ ክፋል «መልሲ ኣርኢ»፡ ነቲ ሕቶ ብቋንቋታት ፈተና’ውን ትረኽቦ።